Ikona Nauki Polskiej

Maria Skłodowska-Curie

Pierwsza kobieta z Noblem. Jedyna w historii uhonorowana w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych. Jej odkrycia zrewolucjonizowały fizykę, chemię i medycynę, dając początek erze atomowej i nowoczesnej onkologii.

Życiorys i Droga Naukowa

Interaktywna podróż przez życie wybitnej uczonej – od Warszawy pod zaborami do Panteonu w Paryżu.

Wczytywanie danych historycznych...
Kontekst Historyczny

Uniwersytet Latający i Wyjazd

W XIX-wiecznej Polsce (Królestwie Kongresowym) kobiety miały zakaz wstępu na wyższe uczelnie. Maria, pragnąc wiedzy, uczęszczała na tajne komplety tzw. Uniwersytetu Latającego – nielegalnej polskiej uczelni wyższej, która często zmieniała lokalizację, by uniknąć carskich represji.

Aby sfinansować studia siostry Bronisławy w Paryżu, Maria pracowała jako guwernantka na prowincji (w Szczukach), znosząc upokorzenia i tęsknotę. Dopiero w wieku 24 lat, dzięki pomocy rodziny, mogła wyjechać do Francji i podjąć legalne studia na Sorbonie, gdzie żyła w skrajnym ubóstwie, często mdlejąc z głodu.

Edukacja w Liczbach

  • 1.
    Złoty Medal Ukończyła gimnazjum rządowe w Warszawie z najwyższym wyróżnieniem.
  • 1.
    Licencjat z Fizyki Ukończyła studia na Sorbonie z pierwszą lokatą na roku (1893).
  • 2.
    Licencjat z Matematyki Rok później zdobyła drugi dyplom, zajmując drugą lokatę.

Fizyka Promieniowania

α Alfa

Strumień dodatnich jąder helu. Cząstki ciężkie, o małym zasięgu, ale potężnej sile niszczącej materię biologiczną przy bezpośrednim kontakcie.

Przenikliwość (zatrzymuje papier)
β Beta

Strumień elektronów o dużej prędkości. Lżejsze i bardziej przenikliwe niż alfa. Maria badała ich odchylanie w polu magnetycznym.

Przenikliwość (zatrzymuje aluminium)
γ Gamma

Fala elektromagnetyczna o wysokiej częstotliwości (fotony). Najbardziej przenikliwa, podstawa współczesnej radioterapii onkologicznej.

Przenikliwość (wymaga ołowiu)

Laboratorium w Szopie

W nieogrzewanym pomieszczeniu, które "było skrzyżowaniem stajni z kartoflarnią", dokonano największych odkryć XX wieku.

Po

Polon

L.at: 84
1898
Pochodzenie nazwy
Polska

Ekonomia Odkrycia (Skala Logarytmiczna)

Porównanie masy przerobionej blendy smolistej do wyizolowanego radu.

Z jednej tony rudy (1000 kg) Maria uzyskała 0.1 grama radu. To tak, jakby przesiać całą pustynię, by znaleźć jeden diament. Wykonali to fizycznie we dwoje, bez maszyn.

Podwójna Laureatka

Fenomen w świecie nauki zdominowanym przez mężczyzn.

1903 - Fizyka

Wspólnie z Piotrem Curie i H. Becquerelem za badania nad promieniotwórczością. Początkowo Komitet Noblowski chciał pominąć Marię, co spotkało się z ostrym protestem Piotra.

1911 - Chemia

Indywidualnie za odkrycie polonu i radu oraz wydzielenie czystego radu. Otrzymała ją w cieniu skandalu obyczajowego, lecz udowodniła swoją niezależność naukową.

Dysproporcja Płci w Naukach Ścisłych (1901-1934)

Dziedzictwo Humanitarne

Małe Curie na Froncie

Podczas I wojny światowej Maria zawiesiła badania. Zorganizowała flotę mobilnych aparatów rentgenowskich. Osobiście zrobiła prawo jazdy, nauczyła się mechaniki samochodowej i wraz z nastoletnią córką Irène ruszyła na front.

🚑

20 Ambulansów

Wyposażyła samochody w dynama i aparaty RTG, tworząc mobilne stacje diagnostyczne.

👨‍⚕️

Szkolenia

Przeszkoliła 150 kobiet na techniczki radiologiczne, by mogły obsługiwać sprzęt.

❤️

Milion Uratowanych

Szacuje się, że wykonano ponad milion prześwietleń, ratując żołnierzy przed kalectwem.

Dynastia Noblistów

⚛️

Maria i Piotr

Rodzice

5 Nagród Nobla łącznie w rodzinie. Fundament współczesnej fizyki jądrowej.

🧪

Irène i Frédéric

Córka i Zięć

Nobel z Chemii (1935) za odkrycie sztucznej promieniotwórczości. Spełnienie marzenia Marii.

🕊️

Ève i Henry

Córka i Zięć

Pokojowa Nagroda Nobla (1965) dla Henry'ego Labouisse (UNICEF). Ève napisała słynną biografię matki.

Fakty, Mity i Ciekawostki